بهترین مطالعات من

 

ایندیرا گاندی تنها فرزند جواهر لعل نهرو،رهبر معروف سیاسی هند و اولین نخست وزیر آن کشور بعد از استقلال است.

ایندیرا در شرح خاطرات دوران کودکی خود می نویسد:((من از نخستین سالهای کودکی با سیاست خو گرفتم و با سیاست بزرگ شدم،آرزوی دوران کودکی من این بود که ژاندارک هند بشوم و با همین آرزو بزرگ شدم...))

ایندیرا به بیو گرافی نویس خود زریر-ماسانی خاطره جالب دیگری از دوران کودکی خود نقل کرده و می گوید:((یک روز یکی از خویشاوندان که از پاریس آمده بود یک لباس زیبای برودری دوزی شده برای من آورد ولی پیش از آنکه آنرا بگیرم مادرم گفت یکی از شعار های ما در مبارزه برای استقلال هند این است که لباس خارجی نپوشیم و فقط ازپارچه های هندی برای خودمان لباس بدوزیم و به همین دلیل از قبول هدیه خود داری نمود.خویشاوند ما گفت:اختیار قبول یا رد سوقاتی مرا به خود ایندیرا واگذار کنید.مادرم رو به من کرد و پرسید ایندیرا چه می گویی؟...با اینکه اشتیاق زیادی به گرفتن لباس داشتم گفتم قبول نمی کنم.خانم خویشاوند با طعنه گفت:پس چرا با عروسک فرنگی بازی می کنی؟.... این حرف خیلی بر من گران آمد و در آن عوالم کودکی چند روز با نفس خود می جنگیدم .تا اینکه یک روز تصمیم خود را گرفتم.عروسک محبوبم را برداشتم و با یک کبریت به پشت بام خانه رفتم.عروسکم را آتش زدم... در تمام عمر خود به اندازه آن روز گریه نکرده ام و از آن روز به بعد از هیچ چیز به اندازه روشن کردن کبریت نفرت ندارم...))

 


جواهر لعل نهرو فرزند یک وکیل و روزنامه نگار هندی بنام موتی لعل نهرو بود که در سال ١٨٨٩ در شهر الله آباد هند بدنیا آمد و بعد از انجام تحصیلات مقدماتی در هندوستان برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت و  تحصیلات عالی خود را در کمبریج به انجام رساند.جواهر لعل نهرو پس از بازگشت  به هندوستان شغل پدر ،یعنی وکالت دادگستری را دنبال کرد  و در عین حال وارد مبارزات سیاسی برای استقلال هند شد و در مدتی کوتاه در ردیف نزدیکترین همکاران گاندی،رهبر معروف استقلال هند درآمد.

محصول ازدواج نهرو با دختری بنام کماله فرزندی بود که در در ١٩ نوامبر سال ١٩١٧ به دنیا آمد و نامش را ایندیرا گذاشتند. دوران کودکی ایندیرا با تشدید مبارزات سیاسی در هند و همچنین دستگیری پدرش در سال ١٩٢١ همراه بود.نظیر این واقعه بارها در کودکی و نوجوانی او تکرار شد.یکی از تفریحات عمده نهرو در سالهای زندان،نوشتن نامه هائی برای دخترش بود که متضمن تعلیماتی برای دخترش درباره مسائل سیاسی-اجتماعی و تاریخ جهان بود که مجموعه ای از آنها بعدها تحت عنوان ((نامه های پدری به دخترش))و(( نگاهی به تاریخ جهان)) انتشار یافت.

در ١٨ سالگی ایندیرا مجبور شد ضمن تحصیل،مراقبت از مادر بیمارش را نیز به عهده بگیرد.در سال ١٩٣۵ ایندیرا به همراه مادرش به سویس رفت.بیماری مادر را سل تشخیص دادند و معالجات با امکانات و داروهای آن زمان موثر واقع نشد.مادر ایندیرا در فوریه ١٩٣۶ در سن ٣۶ سالگی در لوزان سویس درگذشت و ایندیرا با جسد مادر به هند بازگشت.

ایندیرا تحصیلات خود را در آکسفورد با موفقیت بپایان رساند و پس از بازگشت به هند به عضویت حزب کنگره پذیرفته شد و در جریان مبارزه با انگلیس یک سال به زندان افتاد.

ایندیرا در سال ١٩۴٢ در سن ٢۵ سالگی با یک جوان پارسی بنام فیروز گاندی ازدواج کرد.و ازین پس بنام ایندیرا گاندی شهرت یافت.فیروز گاندی از زرتشتیان هند بود و برخلاف تصور خیلی ها،هیچ نسبتی با ماهاتما گاندی رهبر استقلال هند، نداشت.فیروز گاندی سالها قبل از ازدواج با ایندیرا با خانواده نهرو رفت و آمد داشت و از فعالین حزب کنگره بود.مخالفت خانواده نهرو با این ازدواج سودی نبخشید و ایندیرا با فیروز ازدواج کرد.

این ازدواج آغاز خوشی داشت،ولی ایندیرا به تدریج نسبت به شوهرش که مردی خوشگذران و زنباره بود،احساس بیگانگی می کرد.از سال ١٩۴٧ که هند استقلال یافت و نهرو به عنوان اولین نخست وزیر هند زمام امور این کشور پهناور را بدست گرفت ایندیرا بیش از پیش به فعالیت های سیاسی روی آورد و در حزب کنگره مسئولیت های مهمی به عهده گرفت.ایندیرا با داشتن دو فرزند پسر از فیروز گاندی ,عملا جدا از او زندگی می کرد و بیشتر به عنوان پرستاری و مراقبت از پدرش نزد او بود.

فیروز گاندی در سال ١٩۶٠ در نتیجه یک حمله قلبی در گذشت و ایندیرا مسئولیت تربیت و اداره دو پسرش را رسما به عهده گرفت.در سال ١٩۶۴ نهرو نیز در اثر یک سکته قلبی درگذشت و حزب کنگره یکی از یاران نزدیک و مورد اعتماد خود او را بنام بنام لعل بهادر شاستری به نخست وزیری هند برگزید.ایندیرا گاندی به عنوان وزیر اطلاعات و تبلیغات وارد فعالیت های دولتی شد و در جریان جنگ هند و پاکستان در سال ١٩۵۵ قابلیت و توانایی زیادی از خود نشان داد.شاستری در پایان مذاکراتی که با میانجیگری کاسیگین نخست وزیر شوروی بین او و ایوب خان رئیس جمهور وقت پاکستان در تاشکند صورت گرفت با حمله قلبی در گذشت و با مرگ او در ١١ ژانویه ١٩۶۶ رقابت شدیدی برای احراز مقام نخست وزیری هند درگرفت.دو رقیب اصلی احراز مقام نخست وزیری ایندیرا گاندی و موراجی دسای بودند که ایندیرای ۴٧ ساله برخلاف انتظار خیلی ها در این مبارزه بر سیاستمداری ٧٠ ساله و کار کشته چون موراجی پیروز شد و در ٢۴ ژانویه ١٩۶۶به مقام نخست وزیری هند انتخاب گردید.

انتخاب یک زن به نخست وزیری کشوری مثل هند که جمعیت آن زمان آن بیش از پانصد میلیون نفر بود،در سراسر جهان با حیرت و شگفتی تلقی شد و کمتر کسی باور می کرد که اداره امور دومین کشور جهان از نظر جمعیت با آن همه مسائل و مشکلات به دست زنی که تجربه چندانی در کارهای دولتی نداشت امکانپذیر باشد.ولی ایندیرا در مدت کوتاهی نشان داد که به مراتب از سلف خود در کار حکومت تواناتر است و برش و قاطعیت او در کارها اگر بیشتر از پدرش نباشد کمتر از او هم نیست.

یکی از اقدامات حکومت ایندیرا گاندی تقویت حرکت های تجزیه طلبانه در پاکستان شرقی بود که به تجزیه پاکستان و تشکیل کشور مستقلی بنام بنگلادش انجامید.ایندیرا با مسافرت های متعدد به کشورهای خارجی موقعیت بین المللی هند را استحکام بخشید و با وجود گرایش به شرق (شوروی) از آمریکا هم کمک های قابل توجهی دریافت کرد.در سیاست داخلی  وی تلاش خود را در مبارزه با فقر و کنترل جمعیت متمرکز ساخت و در راه صنعتی شدن کشور و توسعه کشاورزی گام های موثری برداشت.

موفقیت های حکومت ایندیرا گاندی در نخستین دوره پنجساله حکومتش موجب پیروزی درخشان حزب کنگره او در انتخابات سال ١٩٧١ هند گردید،ولی همین موفقیت مافوق انتظار موجب غرور و تندروی او در دوره دوم حکومتش گردید.موراجی دسای رقیب اصلی او ایندیرا را متهم  کرد که در جریان انتخابات مرتکب تخلفاتی شده و پیگیری یک مورد از این تخلفات از طرف وی و رقیب انتخاباتی ایندیرا موجب صدور رأی محکومیت ایندیرا در ژوئن ١٩٧۵ گردید،که در صورت تنفیذ به محرومیت ایندیرا از خدمات دولتی به مدت شش سال می انجامید.ایندیرا گاندی در برابر این اقدام مخالفانش واکنش تندی نشان داد و با گرفتن اختیارات فوق العاده از پارلمان،و اعلام وضع اضطراری،در یک شب ۶٧۶نفر از مخالفان سیاسی خود را دستگیر و زندانی کرد.و با استفاده از این اختیارات هزاران نفر دیگر را بازداشت نمود و آزادی قلم و بیان و اجتماعات را در هند محدود ساخت.و سپس با اعلام تاریخ انتخابات پارلمانی هند در ماه مارس ١٩٧٧ قضاوت بین خود و مخالفانش را به افکار عمومی واگذار نمود.انتخابات ١٩٧٧ تجربه تلخی برای ایندیرا بود زیرا نه فقط حزب او اکثریت پارلمان را از دست داد،بلکه خود او هم در حوزه انتخابیه و زادگاهش از رقیب خود شکست خورد.شکست ایندیرا گاندی در این انتخابات درواقع پاسخ مردم هند به اقدامات افراطی و دیکتاتور مآبانه او در دوران وضع اضطراری و اختیارات فوق العاده بود.که می باید ایندیرا از آن درس عبرتی گرفته باشد.

موراجی دسای رقیب سالخورده ایندیرا گاندی قدرت را بدست گرفت ولی به علت عدم هماهنگی بین رهبران احزاب ائتلافی کاری از پیش نبرد.علاوه بر عدم موفقیت در سیاست های اقتصادی،اقدامات تلافی جویانه این دولت در مورد خانواده ایندیرا گاندی که منجر به بازداشت و زندانی شدن خود ایندیرا و پسرش سانجای گردید،احساسات عمومی را برانگیخت و زمینه موفقیت ایندیرا در دور بعدی انتخابات را فراهم نمود.

در انتخابات ١٩٧٩(که بدلیل نارضایتی مردم از دولت موراجی دسای دولت را وادار کرد تاریخ انتخابات پارلمانی را جلو بیندازد) ایندیرا با شعار مبارزه با فقر و تامین رفاه اجتماعی به صحنه انتخابات آمد.ایندیرا در این تاریخ زنی ۶٢ساله بود و با قدرت و استقامتی که از زنی به سن و سال او بعید می نمود در عرض دو ماه بیش از شصت هزار کیلومتر مسافرت کرد ودر ٣٨۴حوزه انتخابی سخنرانی نمود.نتیجه این تلاش خستگی ناپذیر  پیروزی درخشان حزب کنگره ایندیرا در انتخابات سوم ژانویه سال ١٩٨٠ بود. در این انتخابات قریب  دو سوم کرسی های پارلمانی هند نصیب نامزدهای حزب کنگره ایندیرا شد و درخشانترین پیروزی در این میان سانجای پسر ٣٣ ساله ایندیرا گردید که با یکصد هزار رأی به پارلمان هند راه یافت.

ایندیرا با درس عبرتی که از حکومت دیکتاتوری ٢١ ماهه خود در سال های ١٩٧۵و ١٩٧۶ گرفته بود این بار با احتیاط و متانت بیشتری وارد صحنه شد و در نخستین سخنرانی خود پس از پیروزی تنها هدف خود را حل مشکلات اقتصادی کشور و حکومت آشتی ملی خواند و اظهار کرد که به هیچ وجه قصد انتقامجویی از کسانی که در گذشته به او بد کرده اند را ندارد.

توجه بیش از حد ایندیرا به پسرش در امور اداره حکومت در مطبوعات هند و جهان بازتاب بدی پیدا کرد و همه از او به عنوان ولیعهد  ایندیرا نام می بردند و می نوشتند که ایندیرا گاندی قصد دارد حکومت را در خانواده نهرو موروثی کند.سانجای جوان پر تحرک و تیز هوشی بود که استعداد وتوانایی رسیدن به مقام جانشینی مادر را هم داشت،ولی مرگ ناگهانی او در سانحه سقوط هواپیما در ٢٣ ژوئن سال ١٩٨٠،یعنی کمتر از 6 ماه پس از پیروزی درخشانش در انتخابات هند این آرزو را بر باد داد و داغ تازه ای بر دل ایندیرا گاندی گذاشت.

بعد از مرگ ناگهانی سانجای ،ایندیرا از پسر بزرگ خود راجیو خواست که جای خالی سانجای را در کنار او بگیرد.راجیو به دستور مادر گردن نهاد و نامزد نمایندگی کرسی خالی برادرش در حوزه انتخابیه آمتی  شد و با اکثریت قاطعی به نمایندگی پارلمان هند انتخاب گردید.

ایندیرا در دوره دوم حکومتش موفقیت هایی بدست آورد ولی این موفقیت ها بخصوص در امور اقتصادی کمتر از حد انتظار مردم بود.بعضی از برنامه های او بخصوص در امر کنترل جمعیت و عقیمیت اجباری مردان مقاومت هایی در میان مردم بوجود آورد.ولی بزرگترین مشکل داخلی او رویارویی با نهضت جدائی طلبان سیک بود که وی را مجبور به اقدامات خشونت آمیزی برای سرکوبی این حرکت نمود و خشم افراطیون سیک را علیه او برانگیخت.

ایندیرا گاندی روز ٣١ اکتبر ١٩٨۴ به دست دو تن از سربازان گارد محافظ خود،که از فرقه سیک بودند،به قتل رسید.اینکه با وجودتیرگی روابط گاندی با سیک ها و تهدید به قتل او از طرف افراطیون این فرقه،چرا سربازان سیک را از گارد محافظ او برنداشتند معمائی است که هنوز پاسخ قانع کننده ای برای آن یافت نشده است.

قتل ایندیرا به دست افراطیون سیک یک طغیان عمومی را بر ضد سیک ها بدنبال داشت.که در جریان آن هزار تن از سیک ها کشته شدند و هزاران خانواده سیک در نتیجه تخریب و آتش زدن خانه هایشان بی خانمان گردیدند.رهبران حزب کنگره فردای قتل ایندیرا ،پسر چهل ساله او راجیئ گاندی را به نخست وزیری هند انتخاب کردند.و راجیو قبل از هر کاری به کشتار سیک ها و هرج ومرجی که بدنبال قتل مادرش در هند بوجود آمده بود خاتمه داد.

ایندیرا گاندی هنگام مرگ شصت و هفت سال داشت و بیش از دو ثلث عمر خود را در مبارزات سیاسی به سر آورده بود.او قریب شانزده سال بر هند حکومت کرد و قدرت و کفایت او در حکومت تا بدان حد بود که مردم هند بعد از مرگش پسر او را ،بدون تجربه کافی در کارهای دولتی ،و فقط برای ادامه راه او به رهبری خود انتخاب کردند.

ایندیرا گاندی امروز از محبوب ترین چهره های تاریخی هند بشمار می آید و بلافاصله بعد از دو رهبر برجسته هندی ،گاندی و نهرو قرار دارد.

 

 

منبع:محمود طلوعی.زن بر سریر قدرت.١٣٨٠

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸۸/٦/۱٠ساعت ٩:٢٩ ‎ب.ظ توسط شازده نظرات () |

Design By : nightSelect.com